|
FOTOGRAF SERGİSİ
İSTANBUL'DA GEZERİKEN /
STROLLING THROUGH ISTANBUL
ARJEN J. ZWART
03 TEMMUZ - 06 AĞUSTOS 2010
Fotograf Geçidi : İstanbul 2010
projesinin onbirinci sergisi ARJEN J. ZWART'ın İSTANBUL'DA
GEZERİKEN isimli çalışması.
03 TEMMUZ 2010 Cumartesi günü saat 19:00'daki kokteyl ile
açılacak olan sergi, 1 yıl sürecek Fotograf Geçidi : İstanbul 2010
projesinin onbirinci sergisi olacak. Serginin yayınlanacak olan katalogu da aynı gün izleyicilere sunulacak.
Sanatçı ürünüyle vardır ve onun herkes
tarafından izlenip kabulüyle bir noktaya gelinir. Bu çok kıvrımlı,
çileli, uzun bir yoldur. Genelde ömür boyu sürer. Dünya fotograf
literatürünün sayfalarında nadir de olsa rastlayacağımız profesyonel
profiller hep böyledir.
Bu
yüzden Arjen J. Zwart’ın nasıl çalışmalar sergilediğini öncelikle
inceledim ve sorguladım. O da, pek çok ünlü fotografçı gibi “Doğrudan
Fotograf” çekiyordu ve konu olarak yaşamın engebeli yollarında
yürüyordu ama gerçekten yürüyordu. Arjen J. Zwart’ı ne zaman görseniz,
eski deyimle “müsellah”tır yani “silahlı”, fotograf
kamerası daima boynunda. İstanbul kazan, o kepçe. Böylece bize kentten
hep yeni fotografça bakışlar taşıyabiliyor.
Gültekin ÇİZGEN
Sanat Yönetmeni / Küratör

FOTOGRAF GEÇİDİ : İSTANBUL 2010 kapsamında yer alan tüm sergilerin
açılış kokteylleri 360 İSTANBUL desteği ile gerçekleştirilmektedir. 360
İSTANBUL'a teşekkür ederiz.
ARJEN
ZWART'IN KALEMİNDEN İSTANBUL'DA GEZERİKEN
"Istanbul’da Gezeriken..." serisi gerçekten de Istanbul’da gezip
dolaşırken çektiğim fotograflardan oluşuyor.
Istanbul fotografçılar için hazineleri olan harika bir şehir.
Istanbul’da başıboş gezen biri dahi hiçbir seyahat rehberinde
belirtilmeyen gizli hazinelere ulaşabiliyor. Bu fotografların tüm
Istanbul’u anlattığı iddiasında değilim. Bu fotograflar, Istanbul’da
gezip dolaşan seçici bir göz tarafından yakalanan Istanbul görüntüleri
ve sokak sahneleridir.
The Seri "Strolling through Istanbul" is a
selection of photograph's I have made during my strolls in Istanbul .
Istanbul is a wonderfull city and a treasure for photographers.
Wandering through Istanbul the city reviels it's secrets so one can
discover many hidden gems which are not mentioned in any travel guide.
I don't have the illusion that the seri represents " Istanbul " They
have been made Istanbul, impressions, street scenes and encounters
caught by a selective eye.
Arjen
J. ZWART kimdir?
Arjen J. ZWART, sosyal belgesel fotograf konusunda çalışan Istanbul’da
yaşayan Hollandalı bir fotografçıdır. Kişisel projelerinin yanı sıra
çeşitli gazete ve dergiler için fotograf üretmektedir. Ayrıca Sivil
Toplum Kuruluşları için de projeler hazırlamaktadır. Çalışmaları Avrupa
ve Türkiye’de sergilenmiştir. 1986/87 yıllarında Hindistan’a yaptığı
seyahat sırasında fotograf sanatının sunduğu olanaklardan yararlanmaya
karar vererek bu işe soyunmuş. Sınırların – kuralların ötesine
geçebilmek yeni bir hayat görüşü haline gelmiş. Aynı dönemde sosyal
belgesel projeler üzerine çalışmaya başlayan ZWART, ilk olarak kendi
yaşadığı kasabadaki köylülerin fotograflarını çekmiş. Bu çalışması 1999
yılında Achter de Eerste Pal adıyla albüm olarak yayınlanmış. Sivil
Toplum Kuruluşları için Kalküta’daki rikşocuların günlük hayatını
fotograflamış. Şu an Istanbul’da serbest fotografçı olarak çalışıyor,
Sokak Fotografçılığı konusunda atölyeler düzenliyor.
Arjen
J. Zwart - Netherlands 1957
It was in 1986/87 on a journey to India that I became interested in the
posibilities photography has to offer. Looking over borders made me
aware of my roots and surroundings. It was at the same time that I
became interested in social documentary. I started to make photographs
of the villagers in the village where I live. The result is my first
photobook ( Achter de eerste paal) about the seavillage landscape at
Egmond aan Zee in the Netherlands, published in 1999. Abroad in India I
have covered the daily life of the rickshaw pullers in Calcutta. At this
moment I am living in Istanbul where I work for newspapers and give
workshops streetphotography. NEW :"Discover the other Istanbul" workshop
streetphotography especially for expats,toerists and other kind of
visitors.
Gültekin ÇİZGEN’in kaleminden
İSTANBUL'DA GEZERİKEN
Sergisi:
İstanbul 2010 - Avrupa Kültür Başkenti’nin
fotograf alanında sürdürülen tek projesi, “Fotograf Geçidi 2010”
un 11. sergisi. “İstanbul'da Gezeriken” Arjen J. Zwart’ın
fotograf sergisi üzerine şöyle düşünüyorum.
DIŞ BAKIŞLI BİR SERGİ
“Fotograf Geçidi 2010”u tasarlarken, yalnız ülkemizin önde
gelen fotografçıları ile genç yeteneklerinin sergilenmesini değil,
İstanbul gibi metropol kültürüne dışarıdan bakabilen bir yabancı
fotografçının da olmasını düşündük. Düşündük diyorum çünkü, 2010
Ajansının Görsel Yönetmeni, dostum Sayın Beral Madra da böyle bir
düşünce sergiledi.
Uzun fotograf kariyerim sırasında, pek çok yabancı star fotografçıyla
birlikte Istanbul’da çalışma şansım oldu. Onların içinde doğup
büyümedikleri, organik bağlarının oluşmadığı bir ortama, iyi veya kötü
ama farklı bakabildiklerini biliyorum, bunu yaşadım.
Batının,
temelde kendisine benzemesini istemediği ama yaşamın tüm alanlarında
itaat edilmesini istediği bir siyasi yapıda olduğunu, oralarda çok
gezmiş biri olarak anlayalı çok oluyor. Orada yerleşmiş bir yabancının,
yaşamın her alanına ait, her an hayal kırıklığı ve umutsuzluğu söz
konusu olabiliyor. Burası ise batı değil, farklı bir yer.
Bütün batılılaşma yönelmelerine ve yapılanmalarına rağmen, yalnız
coğrafi ve kültürel olarak değil, kimlik olarak da doğu olan bir
eşikteyiz. İstanbul iki kıtanın, Avrupa ve Asya’nın eşiğidir.
Evet, burası batıdan farklı, Amin Maalouf’un söylemine
göre, “Kimlik bir çırpıda verilmez, yaşam boyunca oluşur ve değişir.”
Evet, yaşam uzun bir yolculuktur.
On altı sergiyi kapsayan “Fotograf Geçidi 2010”da yer vereceğimiz
yabancının kimliği üzerinde düşündüm. Uçaktan inip hemen deklanşöre
basan birisi olmamasına dikkat ederek, zaman içinde biraz da burada
yaşayan bir sanatçı olmasını istedim. Köklerimizin dayandığı topraklara
hiç benzemeyen bir evrende yaşayıp, buraya gelince, bize farklı
bakıyorlar. Onun biyografisi de farklıydı. Bu kişi Arjen J. Zwart’tı.
ARJEN
J. ZWART
Öyle ya, bu beldenin köklerinin yapısının farketmeden, yabancı
sanatsal akımları fotografa doğrudan aktarmadan, sürekli yorumlayan,
değerlendiren, biçimlendiren ve onlara yeni anlamlar kazandıran
fotografik yapı kurmak, bir kültürün ruhunu fotografça
yansıtmak, kuşkusuz ki kolay bir şey değildir. Fotografa derin
anlamıyla gönül koymak gerekli ve nesnel optik gerçekçiliğinin
tuzağından uzak durmak elzem. Bunu, Arjen J. Zwart çözebilir,
yapabilir gibi geldi bana.
1957 Hollanda doğumlu. Daha çok sosyal dökümantasyon çekiyor. Nerede
yaşıyorsa, orada çalışıyor. 1999’da Hollanda’da yayınlanan ”Achter de
Eerste Pal” adlı bir fotograf albümü var. Bu bana önemli geldi.
Şimdilik, İstanbul’da yaşıyor ve çalışıyor.
Kendi
resmi biyografisi de sitesinden aktararak şöyle:
”Arjen ZWART, sosyal
belgesel fotograf konusunda çalışan Istanbul’da yaşayan Hollandalı bir
fotografçıdır. Kişisel projelerinin yanı sıra çeşitli gazete ve dergiler
için fotograf üretmektedir. Ayrıca Sivil Toplum Kuruluşları için de
projeler hazırlamaktadır. Çalışmaları Avrupa ve Türkiye’de
sergilenmiştir. 1986/87 yıllarında Hindistan’a yaptığı seyahat sırasında
fotograf sanatının sunduğu olanaklardan yararlanmaya karar vererek bu
işe soyunmuş. Sınırların – kuralların ötesine geçebilmek yeni bir hayat
görüşü haline gelmiş. Aynı dönemde sosyal belgesel projeler üzerine
çalışmaya başlayan ZWART, ilk olarak kendi yaşadığı kasabadaki
köylülerin fotograflarını çekmiş. Bu çalışması 1999 yılında Achter de
Eerste Pal adıyla albüm olarak yayınlanmış. Sivil Toplum Kuruluşları
için Kalküta’daki rikşocuların günlük hayatını fotograflamış. Şu an
Istanbul’da serbest fotografçı olarak çalışıyor, Sokak Fotografçılığı
konusunda atölyeler düzenliyor.”
SERGİNİN
YAPISI VE FOTOGRAFLAR BİZE NE ANLATIYOR?
“Doğrudan Fotograf” çekenler, İstanbul gibi kıtalar kavşağına
oturmuş, büyük uygarlıklarla kuşatılmış bir fotografik platonun
devinimli yaşamının karşısında coşarlar. Arjen J. Zwart’da da işte bu
coşku var.
Hep tekrarlarım, sanatı sanatçılar yapar. Çünkü fotograf, yalnız tek
başına sanat değildir, önce yaygın bir meslektir, dijital devrimden
sonra da çok çok üretilerek, bu uğraşıya gönülden bağlı bir kesimin işi
olmuştur. Fakat bu yapılanmaların yanında, tam zamanlı profesyonel
sanatçılık ise başka bir şeydir.
Sanatçı ürünüyle vardır ve onun herkes tarafından izlenip kabulüyle bir
noktaya gelinir. Bu çok kıvrımlı, çileli, uzun bir yoldur. Genelde ömür
boyu sürer. Dünya fotograf literatürünün sayfalarında nadir de olsa
rastlayacağımız profesyonel profiller hep böyledir.
Bu
yüzden Arjen J. Zwart’ın nasıl çalışmalar sergilediğini öncelikle
inceledim ve sorguladım. O da, pek çok ünlü fotografçı gibi “Doğrudan
Fotograf” çekiyordu ve konu olarak yaşamın engebeli yollarında
yürüyordu ama gerçekten yürüyordu. Arjen J. Zwart’ı ne zaman görseniz,
eski deyimle “müsellah”tır yani “silahlı”, fotograf
kamerası daima boynunda. İstanbul kazan, o kepçe. Böylece bize kentten
hep yeni fotografça bakışlar taşıyabiliyor.
İSTANBUL VE FOTOGRAF
Arjen J. Zwart,
içinden geldiği Hollanda görsel geleneğinin farkında, Rembrandt’ın
resim istifleri gibi merkezi ışıklandırılmış kompozisyon yapıları veya
bir diğer büyük Hollandalı ressam Johannes Vermeer’in (biz onun
işlerini İnci Küpeli Kadın filminden tanıyoruz) sanki o görsel
terbiyeden gelen bir yaklaşımla düzenlemiş fotograflarını.
Sanatçımız, İstanbul’a bakışını ayrı ayrı yapılandırmış. Kimisinde ortak
payda olarak elleri almış. O, “Doğrudan Fotograf” yapısında,
yalnız İstanbul yaşamını değil, İstanbul’dan ışık gölge arasında “ölü
doğalar” da çekiyor. Yani onun fotograflarında tek başına duran boş
sandalyeler ve İstanbul’un garip detayları var. Son hesaplaşmada onun
fotograflarında öncelikle, capcanlı bir yaşam var. Satıcılar, tramvaya
asılan çocuklar, sokak çalgıcıları, vs. Kültürel çeşitliliğin
sembolleriyle dolu bir fotografça çalışma.
SONUÇ
Siyah beyaz fotograflarda insanların, mekanların izini, sanatçının
fotograf dünyasını izliyorsunuz. Eminim, Arjen J. Zwart’ın
fotograflarını seveceksiniz. O hem bizden biri gibi, hem de değil ama
İstanbul’u yaşamıyla derinlemesine görüyor. Böylece “Bir yabancı bizi
nasıl görür?” merakınızın giderildiğini düşünüyorum.
İyi seyirler dilerim
efendim.
Gültekin ÇİZGEN
Temmuz- 2010
gultekin@gultekincizgen.com
İSTANBUL'DA GEZERİKEN ...
Arjen J. ZWART Fotograf Sergisi 06 AĞUSTOS 2010
tarihine kadar izlenebilir.
|